Fason PCB Dizgi Nedir? Modeller, Fiyatlandırma ve Tedarikçi Seçimi
Fason PCB dizgi, elektronik kartların üretimini kendi tesisinde yapmak yerine dizgi hattı, ekipmanı ve mühendislik kadrosu olan bir üreticiye yaptırmaktır. Bir SMT hattı kurmak; pick&place makinesi, reflow fırını, stencil baskı, SPI/AOI ve nitelikli operatör anlamına gelir. Yılda birkaç bin karttan az üreten bir firma için bu yatırımın geri dönüşü çoğu zaman mümkün olmaz. Fason model, aynı kaliteyi sabit maliyet yaratmadan almanın yoludur. Bu yazıda çalışma modellerini, fiyatı belirleyen kalemleri, kalite kriterlerini ve tedarikçi seçerken sorulması gereken soruları ele alıyoruz. Hizmet kapsamımızın tamamı için fason dizgi hizmeti sayfamıza bakabilirsiniz.
Fason PCB dizgi nedir, ne zaman tercih edilir?
Fason dizgide iş akışı nettir: müşteri tasarımın sahibidir, üretici imalatın sahibidir. Tasarım dosyaları (Gerber, BOM, pick&place) ve kabul kriterleri paylaşılır; üretici stencil hazırlar, pasta baskı yapar, komponentleri dizer, reflow ve gerekiyorsa THT/selektif lehim uygular, optik kontrolden geçirir ve teslim eder. Bu model özellikle şu durumlarda mantıklıdır: ürün adedi kendi hattınızı doldurmuyorsa, üretim yükünüz dalgalıysa, yeni bir ürünü hızlı doğrulamanız gerekiyorsa veya BGA/QFN gibi ileri kılıflar için X-Ray seviyesinde kontrol gerekiyorsa. Kavramların temeline dizgi nedir ve SMD ve THT dizgi karşılaştırması yazılarımızdan ulaşabilirsiniz.
Çalışma modelleri: consignment, turnkey ve karma
| Model | Kime uygun | Avantaj | Dikkat edilmesi gereken |
|---|---|---|---|
| Consignment (malzeme müşteriden) | Kendi tedarik zinciri ve stoğu olan firmalar | Malzeme maliyeti şeffaf, mevcut stok değerlendirilir | Eksik/hatalı malzeme riski ve hat duruşu müşteriye ait |
| Turnkey (anahtar teslim) | Tedarikle uğraşmak istemeyen, hızlı sonuç isteyen ekipler | Tek muhatap, tek fatura, tedarik riski üreticide | Malzeme kâr marjı fiyata yansır |
| Partial turnkey (karma) | Kritik/uzun temin süreli parçaları kendi alan firmalar | MCU gibi tahsisli parçalar müşteride, gerisi üreticide | İki taraflı BOM takibi disiplin ister |
| Fason montaj + test | Kutulama, kablolama ve fonksiyonel test isteyen ürünler | Karttan bitmiş ürüne tek akış | Fikstür ve test yazılımı için ek hazırlık süresi |
Malzeme tarafını tamamen bize bırakmak isterseniz turnkey dizgi ve malzeme tedariki hizmetlerimiz devreye girer.
Fason dizgi fiyatını belirleyen kalemler
| Kalem | Maliyeti belirleyen | Not |
|---|---|---|
| Stencil (şablon) | Kart başına tek seferlik | Revizyon değişince yenilenir; paneli birlikte planlamak tasarruf sağlar. |
| Program / setup | Kart tipi ve besleyici sayısı | Aynı kartın tekrar siparişinde büyük ölçüde düşer. |
| SMD dizgi | Nokta (placement) adedi | 0402 ve altı, ince adımlı QFN/BGA fiyatı yükseltir. |
| THT / manuel işçilik | Bacak ve komponent adedi | Selektif lehim veya elle lehim kararına göre değişir. |
| Malzeme | BOM ve adet | Turnkey modelde üretici tedarik eder; MOQ ve kesim ücretleri eklenir. |
| Kalite kontrol | SPI / AOI / X-Ray kapsamı | BGA içeren kartlarda X-Ray fiilen zorunludur. |
| Test | Fikstür ve test süresi | Fonksiyonel test adetle birlikte kart başına ucuzlar. |
Güncel fiyat aralıkları ve örnek hesaplar için PCB dizgi fiyatları yazımıza, PCB fiyat sayfamıza göz atabilirsiniz.
Kalite: SPI, AOI, X-Ray ve IPC sınıfları
Fason üretimde kaliteyi belirleyen şey makine markası değil, süreç disiplinidir. Pasta baskıdan sonra SPI hacim ölçümü, reflow sonrası AOI, BGA ve bottom-terminated kılıflarda X-Ray kontrolü zincirin standart halkalarıdır. Kabul kriteri sözleşmede IPC-A-610 Class 2 (genel ticari ürün) veya Class 3 (yüksek güvenilirlik) olarak netleştirilmelidir. Ölçüm yöntemlerinin detayı için AOI ve X-Ray kalite kontrol yazımızı, elektriksel doğrulama tarafı için PCB test fikstürü rehberimizi öneririz.
Teklif öncesi hazırlık listesi
- Gerber (RS-274X) ve NC drill dosyaları, kart mekanik çizimi
- Güncel BOM: referans designator, üretici parça numarası, adet, alternatif onayı
- Pick & place (centroid) dosyası: X, Y, dönüş, katman
- Panelizasyon tercihi: V-cut / mouse bites, fiducial ve kenar boşlukları
- IPC-A-610 kabul sınıfı (genellikle Class 2, kritik ürünlerde Class 3)
- Kaplama ve lehim tipi: HASL/ENIG, kurşunlu veya RoHS
- Test senaryosu: ICT, fonksiyonel test, firmware yükleme, seri numarası
- Etiketleme, ESD ambalaj ve sevkiyat şekli
Bu listenin genişletilmiş hali ve tipik hatalar için üretim öncesi dosya kontrol listesi ile DFM ve panelizasyon rehberine bakın.
Fason üretici seçerken sorulacak sorular
Teklifleri yalnızca kart başına fiyatla karşılaştırmak yanıltıcıdır. Şunları sorun: hangi kılıf aralığını dizebiliyorsunuz (0201'e kadar mı?), SPI/AOI/X-Ray sizde mi yoksa dışarıda mı, DFM geri bildirimi veriyor musunuz, ilk teslimatta zamanında teslim (OTD) oranınız nedir, izlenebilirlik nasıl kayıt altına alınıyor, revizyon değişiminde stencil ve program ücreti nasıl işliyor, malzeme alternatifi onayı hangi süreçle yapılıyor. Puanlama yöntemi için tedarikçi değerlendirme kriterleri ve PCB dizgi firması seçimi yazılarımızı kullanabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
İzmir'de fason PCB dizgi hizmeti
İzmir Çiğli'deki tesisimizde tek adetlik prototipten seri üretime kadar fason SMD ve THT dizgi, malzeme tedariki, test ve montaj hizmeti veriyoruz; SPI, AOI ve X-Ray kontrol zinciri kendi bünyemizdedir. Detaylar için PCB dizgi, SMD dizgi ve hizmetler sayfalarımıza bakabilir, teklif formundan Gerber ve BOM dosyalarınızı yükleyerek aynı gün fiyat alabilirsiniz.